We leven in een tijd waarin de werkelijkheid niet langer is gebaseerd op een gedeelde ervaring, maar een product is dat per individu op maat wordt gemaakt. Wie controle heeft over het verhaal, heeft de macht om mensen een bepaalde richting in te sturen. In dit indringende essay laat Roxane van Iperen zien hoe Big Tech ons met minimale inspanningen gevangenhoudt en brengt in kaart wat mogelijke vluchtroutes zijn. Hoe kunnen we opnieuw een gezamenlijk fundament creëren, een gedeelde werkelijkheid?

'De subjectieve ervaring wordt feit. Niet: ik geloof wat ik zie, maar: ik zie wat ik geloof. De Verlichting eindigt dan, letterlijk, in het licht van een scherm: niet langer het symbool van kennis, maar van beïnvloeding. De rede is niet gestorven, ze is vermarkt. En zo begint een nieuw tijdperk, waarin wie de gevoelde realiteit bezit, de mens bezit.'

Het essay is sinds 24 maart 2026 verkrijgbaar en wordt uitgegeven door Uitgeverij Pluim in opdracht van Stichting Maand van de Filosofie. Bij verschijnen gaf Roxane interviews aanHet Financieele Dagblad, Trouw, Het Parool, Filosofie Magazine, De Standaard, HUMO en Knack. Daarnaast was ze 28 maart te gast bij Max Nieuwsweekend (Radio 1) en 29 maart bij Buitenhof. In april treedt ze veelvuldig op, zie hier haar agenda.

‘Ze analyseert vlot en scherp hoe hyperglobalisering en machtige techbedrijven onze gedeelde werkelijkheid, ons kritische denkvermogen en onze sociale cohesie hebben afgebroken… scherpe observaties… Wat wij verwaarlozen verdwijnt, stelt Van Iperen op de laatste bladzijde. ‘Eerst in het licht van het scherm en vervolgens in onszelf.’ Het is een sterk staaltje wensdenken. Vooralsnog is de kans even groot dat de mens zich doomscrollend onderdompelt in steeds verslavender en steeds onzinniger AI-filmpjes. Misschien gewoon eerst maar eens een boek uitlezen. Mij is het nog gelukt, in één ruk zelfs. Ook dat is hoopvol.’ Laurens Verhagen, de Volkskrant

Roxane van Iperen: Ik zie wat ik geloof, Uitgeverij Pluim, 96 blz, € 8,-